Frieda, matka jerzyków

Fundacja Pasaże Pamięci otwiera nabór do zespołu aktorskiego w spektaklu „Frieda, matka jerzyków”, którego premiera odbędzie się we wrześniu tego roku. Osoby zainteresowane proszone są o zapoznanie się z procedurą rekrutacji. Na zgłoszenia czekamy do 20 kwietnia.

Zgłoszenia do zespołu aktorskiego

Wszystkie pytania i wątpliwości prosimy kierować na adres: frieda.matkajerzykow@gmail.com


Nad spektaklem będzie pracował zespół ekspercki:

Justyna Biernat (scenariusz i reżyseria), Anna Jędraszczyk (kostiumografia), Joanna Królikowska (koordynacja i konsultacje teatrologiczne), Paweł Pstrokoński (konsultacje ornitologiczne).


Kiedy w 1885 roku na świat przychodziła Frieda Bornstein, Tomaszów jako miasto był w fazie znacznego rozwoju – nastąpiło ożywienie ruchu budowlanego, główne ulice miasta zyskały twardą nawierzchnię z szerokimi chodnikami, oddano do użytku linię kolejową. Tomaszowski przemysł wełniany w tamtych latach rozkwitał, wśród wielu nowych zakładów pojawiła się tkalnia Dawida Bornsteina, taty Friedy. Tkalnia ta zajmowała się wyrobem tkanin zgrzebnych i sukna, rodzina mieszkała wtedy w śródmieściu.

Frieda była drugim dzieckiem Dawida i Sary. Jako pierwszy urodził się Herman, a po Friedzie kolejno: Pola, Salomon, Maurycy i Zofia. Na przełomie XIX/XX wieku Tomaszów liczył 9330 mieszkańców – 46,7% stanowiła ludność żydowska, do której należała rodzina Bornsteinów. W 1906 roku Dawid wraz z Abe Śpiewakiem zakupili pofabryczne działki nieopodal Wielkiego Stawu, przy którym usytuowane były najprężniej funkcjonujące fabryki. Działalność rozpoczęła Bornsteinowa Tkalnia wełny i trykotażu, rodzina przeprowadziła się do swojej nowej willi przy ulicy Warszawskiej.

Chwilę po przeprowadzce Frieda opuściła Tomaszów. Kierunkiem jej podróży była Szwajcaria, rozpoczęła studia na Uniwersytecie Berneńskim. Swoją uwagę młoda badaczka poświęciła ptakom, czego dowodem jest jej rozprawa O regeneracji piór oraz o zależności między piórami, a łuskami, opublikowana w 1911 roku w Berlinie. Zanim jednak uzyskała dyplom, na przestrzeni lat mierzyła się z trudnościami zdrowotnymi i z tego względu musiała przerwać swoje szwajcarskie studia. Przez pewien czas kształciła się jako wolna słuchaczka na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego aż do momentu wznowienia studiów w Bernie.

Frieda Bornstein to postać wyjątkowa z wielu powodów. Przede wszystkim jest ona pierwszą, udokumentowaną studentką pochodzącą z Tomaszowa. Studiowała w czasach ograniczonego dostępu do wyższej edukacji, kiedy dla wielu osób z zaboru rosyjskiego jedyną możliwością był wyjazd za granicę. Kobiety studiowały w Bernie od 1870 roku, Frieda na swoje kształcenie otrzymała stypendium raperswilskie. Rozwijała się pod okiem uznanych badaczy: zoologów, genetyków, fizjologów, biologów i ornitologów.


Jakie były losy Friedy po studiach? Czy zdecydowała poświęcić się karierze naukowej, czy też wybrała życie rodzinne? Została w Szwajcarii, czy może wróciła do Tomaszowa? Co się z nią działo w okresie pierwszej i drugiej wojny światowej? Jak i kiedy zmarła?

Na wszystkie te pytania odpowie spektakl „Frieda, matka jerzyków”, który stanie się studium postaci Friedy Bornstein. W trakcie prac nad przedstawieniem teatralnym wraz z zespołem aktorskim zastanowimy się, w jaki sposób dziewczyna dorastająca wśród huku fabrycznych maszyn i dymiących kominów mogła odkryć pasję do ornitologii. Będziemy zgłębiać wyjątkowy krajobraz przyrodniczy i kulturowy Tomaszowa przełomu XIX/XX wieku oraz przeobrażenia miejskiej tkanki na przestrzeni lat. Dowiemy się więcej o rodzinie, przyjaciołach i sąsiadach Friedy, jak również o codziennym życiu dawnych mieszkańców Tomaszowa. Rozwiniemy kompetencje interpersonalne, umiejętności aktorskie, wokalne i choreograficzne.

Badania nad Friedą Bornstein są prowadzone przez Justynę Biernat i Pawła Pstrokońskiego. Przygotowują oni aktualnie anglojęzyczny artykuł poświęcony tomaszowskiej ornitolożce.

 


Projekt współfinansowany przez Forum Dialogu.

Najbardziej popularne

Written by:

Bądź pierwszym który skomentuje

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *